Pracujemy w godzinach 7.00-22.00, 7 dni w tygodniu

Sitodruk

Rewolucja znakowania odzieży?

Sitodruk to klasyczna, sprawdzona metoda znakowania odzieży idealna przy dużych nakładach i jednolitych projektach kolorystycznych. Pozwala uzyskać trwały, nasycony nadruk o wysokiej odporności na pranie co czyni ją jedną z najbardziej ekonomicznych technik w produkcji masowej.
Czym dokładnie jest sitodruk i skąd się wywodzi?
Choć w dobie cyfryzacji coraz częściej słyszymy o nowoczesnych metodach druku cyfrowego, sitodruk (znany również jako serigrafia) pozostaje niekwestionowanym królem w branży tekstylnej. Jego korzenie sięgają starożytnych Chin i Japonii, gdzie pierwsze szablony wykorzystywano do zdobienia tkanin jedwabnych. Współczesna forma tej techniki rozwinęła się w XX wieku a do świata sztuki i popkultury wprowadził ją Andy Warhol, tworząc swoje słynne portrety Marilyn Monroe właśnie tą techniką.

W ujęciu technicznym sitodruk to technika druku przetłokowego. Jej istotą jest przetłaczanie farby przez specjalnie przygotowaną matrycę (sito). Matryca ta zbudowana jest z ramy (aluminiowej lub drewnianej) oraz naciągniętej na nią siatki o bardzo drobnych oczkach. Część oczek jest zablokowana (zakryta) a część pozostaje otwarta - to one tworzą pożądany wzór. Przesuwając po siatce gumowy rakiel, przeciskamy farbę przez otwarte oczka bezpośrednio na podłoże, którym najczęściej jest tkanina bawełniana choć może to być również papier, tworzywo sztuczne a nawet metal.
koszulki sitodrukczapka koszulka z nadrukiem

Jak wygląda proces technologiczny, czyli jak powstaje sitodruk?

Aby zrozumieć fenomen trwałości i jakości, jaką oferuje sitodruk, warto prześledzić drogę, jaką musi przebyć projekt graficzny od ekranu komputera do gotowej koszulki. Jest to proces wieloetapowy, wymagający precyzji i doświadczenia.

Przygotowalnia i separacja kolorów.

W przeciwieństwie do drukarek biurowych, maszyna do sitodruku nie miesza kolorów "w locie". Każdy kolor w projekcie musi zostać nałożony osobno. Dlatego pierwszym krokiem jest tzw. separacja kolorów. Grafik rozbija obraz na poszczególne barwy. Jeśli logo składa się z koloru czerwonego, czarnego i białego, konieczne będzie przygotowanie trzech oddzielnych klisz i trzech oddzielnych matryc. To właśnie ten etap generuje koszty stałe (tzw. przygotowalnia), co sprawia, że sitodruk jest mniej opłacalny przy pojedynczych sztukach.

Naświetlanie matryc pod sitodruk.

Kiedy klisze są gotowe, przystępuje się do przygotowania sita. Czystą siatkę pokrywa się emulsją światłoczułą. Po wyschnięciu przykłada się do niej wydrukowaną na czarno kliszę i naświetla w specjalnej kopioramie promieniami UV.

Zasada jest prosta: tam, gdzie klisza jest czarna (nasz wzór), światło nie dociera do emulsji, więc pozostaje ona nieutwardzona i można ją wypłukać wodą. Tam, gdzie światło dotarło, emulsja twardnieje "na kamień", zamykając oczka siatki. W ten sposób powstaje precyzyjny szablon, przez który farba przedostanie się tylko w miejscach naszego wzoru.

Drukowanie właściwe na karuzeli.

Gotowe matryce montuje się na maszynie drukarskiej, zwanej potocznie karuzelą (ze względu na jej obrotową konstrukcję). Kluczowym elementem jest pasowanie (register), czyli takie ustawienie wszystkich ram, aby poszczególne kolory idealnie do siebie przylegały, tworząc spójny obraz bez przesunięć.

Proces nakładania farby wygląda następująco:

  1. Operator lub automat nakłada farbę na sito.
  2. Gumowy rakiel przesuwa się po siatce pod odpowiednim kątem i z odpowiednim naciskiem.
  3. Farba jest przeciskana przez otwarte oczka siatki i osiada na materiale.
  4. W przypadku druku wielokolorowego, koszulka przesuwa się pod kolejną stację (kolejne sito) i proces się powtarza. Często stosuje się tzw. flash cure (szybkie podsuszanie) między kolorami, aby barwy nie zlewały się ze sobą.
Utrwalanie w tunelu grzewczym.

Świeżo nałożony sitodruk nie jest jeszcze trwały. Farby (szczególnie plastizolowe) nie wysychają na powietrzu – muszą zostać poddane procesowi polimeryzacji. Odzież trafia na taśmociąg tunelu grzewczego, gdzie w temperaturze około 160-180°C przebywa przez kilka minut. Dopiero ten proces sprawia, że farba trwale wiąże się z włóknami tkaniny, gwarantując odporność na pranie.

Kiedy warto postawić na sitodruk? Analiza opłacalności.

Decyzja o wyborze metody znakowania często sprowadza się do ekonomii. Sitodruk rządzi się prawem skali. Ze względu na koszty przygotowalni (klisze, naświetlanie, ustawianie maszyn), cena jednostkowa nadruku drastycznie spada wraz ze wzrostem nakładu.

  • Dla 1-10 sztuk. Sitodruk jest zazwyczaj nieopłacalny. Koszt przygotowania matryc przewyższy wartość koszulek. Tutaj lepiej sprawdzi się druk cyfrowy DTG.
  • Dla 20-50 sztuk. Jest to granica opłacalności, zależna od liczby kolorów w projekcie.
  • Powyżej 50-100 sztuk. Sitodruk staje się bezkonkurencyjny cenowo. Przy nakładach rzędu 500 czy 1000 sztuk, koszt nadruku jest ułamkiem ceny innych metod.

Dlatego metoda ta jest idealna dla firm zamawiających odzież roboczą, organizatorów eventów, dużych marek odzieżowych oraz agencji reklamowych

Dokonaj wyceny

Sitodruk a ograniczenia projektowe

Mimo swojej wszechstronności, technika ta ma pewne ograniczenia, o których projektanci muszą pamiętać.

  1. Brak przejść tonalnych (gradientów) w standardzie. Ponieważ sitodruk operuje pełnymi kolorami (spot colors), uzyskanie cieniowania wymaga zastosowania rastra (drobnych kropeczek). Jest to możliwe, ale trudniejsze do wykonania i mniej precyzyjne niż w druku cyfrowym.
  2. Liczba kolorów. Każdy kolor to dodatkowe sito i dodatkowy koszt. Skomplikowane, wielobarwne ilustracje są drogie w realizacji.
  3. Ograniczona rozdzielczość. Druk na materiale o chropowatej strukturze nigdy nie osiągnie takiej rozdzielczości jak druk na papierze. Bardzo drobne detale i cienkie linie mogą zaniknąć lub się zlać.
czarna koszulka nadruk kolorowy
koszulka patriotyczna sublimacja

Trwałość i pielęgnacja. Jak dbać o odzież z nadrukiem sitowym?

Często mówi się, że sitodruk przeżyje samą koszulkę. Jest w tym wiele prawdy, pod warunkiem, że proces utrwalania został przeprowadzony poprawnie. Prawidłowo wykonany nadruk plastizolowy jest odporny na pękanie, blaknięcie i ścieranie mechaniczne.

Aby jednak cieszyć się nim jak najdłużej, warto stosować się do kilku zasad:

  1. Temperatura prania.
    Standardowo zaleca się 40°C. Wyższe temperatury (powyżej 60°C) są bezpieczne dla odzieży roboczej drukowanej specjalnymi farbami, ale dla standardowych koszulek lepiej zachować umiar.
  2. Prasowanie.
    Nigdy nie prasuj bezpośrednio po nadruku (chyba że jest to farba wywabowa). Żelazko może stopić farbę plastizolową i rozmazać ją. Zawsze prasuj na lewą stronę.
  3. Detergenty.
    Unikaj silnych wybielaczy i odplamiaczy stosowanych bezpośrednio na nadruk.
magic-wandlockstarenvelopecartmap-markersmartphonemagnifiercrossmenuquestion-circle